Na początku wielkich historii stoją wydarzenia, które zmieniają bieg dziejów. Dla Ordynacji Poturzyckiej takim momentem były działania hr. Włodzimierza Dzieduszyckiego – wizjonera i miłośnika nauki.
To właśnie on nie tylko powołał do życia Muzeum imienia Dzieduszyckich przy ul. Teatralnej we Lwowie, ale także stworzył wyjątkowy mechanizm zapewniający mu trwanie – ordynację poturzycką.
Ordynacja nie była jedynie narzędziem zachowania majątku – stała się nowoczesną instytucją finansującą badania, publikacje i rozwój nauk przyrodniczych. Włodzimierz Dzieduszycki marzył o tym, by muzeum służyło publiczności i przyczyniało się do rozwoju nauki. To marzenie zrealizował z niezwykłą determinacją. Jego zasługi docenił Uniwersytet Lwowski, nadając mu w 1894 r. tytuł doktora honoris causa. W Statucie ordynacji hrabia zapisał m.in., że: muzeum ma być dostępne kilka dni w tygodniu dla każdego, kierownikiem zawsze ma być mąż naukowo wykształcony, rocznie na jego utrzymanie i rozwój przeznacza się 12 000 złotych reńskich.
Oryginał Statutu ordynacji znajduje się dziś w Państwowym Muzeum Przyrodniczym NAN Ukrainy we Lwowie, ale dzięki wsparciu Starostwa Powiatowego w Jarosławiu – reprint tego niezwykłego dokumentu będzie można zobaczyć wkrótce w Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu.
Uroczyste przekazanie reprintu odbyło się 22 czerwca br. podczas obchodów 200. rocznicy urodzin Włodzimierza Dzieduszyckiego.
Rok 2025 decyzją Sejmiku Województwa Podkarpackiego został ogłoszony Rokiem Włodzimierza Dzieduszyckiego. Ten czas to doskonała okazja, by poznać historię człowieka, który poświęcił życie nauce i dobru wspólnemu.
Oprac i fot. K. Szarek
Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu